← Blog'a Dön
Arıza Çözümü4 dk

Filament Runout Sensörü Kurulumu ve Kalibrasyonu

Filament bittiğinde baskıyı otomatik durduran runout sensörü nasıl kurulur? Marlin ve Klipper için adım adım rehber.

3D yazıcı blog kapağı: Filament runout sensörü — güç simgesi ve devre şeması

Runout Sensörü Nedir?

Filament runout sensörü, filamentin yazıcıya girdiği noktada konumlandırılan ve filamentin bitmesi ya da kopması durumunda firmware'e sinyal gönderen küçük bir cihazdır. Sinyal alındığında firmware:

  1. Baskıyı otomatik duraklatır.
  2. Toolhead'i parking pozisyonuna çeker.
  3. Operatöre filamenti değiştirme bildirimi verir.
  4. Filament yenilenince M108 ya da Resume ile baskı kaldığı yerden devam eder.

20+ saatlik baskılarda runout sensörü olmadan çalışmak risklidir; gece bitebilir, sabah baskı boş olarak devam etmiş olur.

Mekanik vs Optik Sensör

Mekanik (microswitch)

  • Filament fiziksel olarak bir lever'a basar.
  • Çok ucuz, evrensel.
  • Filament toleransı 1.6-1.8 mm aralığında çalışır (1.75 mm standart için).
  • Dezavantaj: filament tıkandığında ama kopmadığında durumu algılayamaz (clog detection için motion sensor gerekir).

Optik (motion sensor / SFS / BTT Smart Filament Sensor)

  • Filament hareket ettiği sürece pulse üretir; hareket durduğunda runout sinyali gönderir.
  • Hem bitti hem clog (tıkanma) algılar.
  • Mekanik sensöre göre pahalı.

IR (kızılötesi) / Hall

  • LED + foto-receiver kombinasyonu; eski Prusa modellerinde (MK2.5S/MK3S) kullanılır, yalnız filament varlığını algılar, tıkanmayı algılamaz.
  • Prusa MK4'te ise Hall-effect sensör kullanılır.
  • Bambu Lab AMS'te filament varlığı mıknatıs + Hall sensörüyle algılanır (optik değil); filamentin ilerleyip ilerlemediğini ise ayrı bir odometre tekerleği ölçer.
  • Yüksek doğruluk; sürtünme sıfır.

Sensörü Nereye Monte Etmelisiniz

Sensörün fiziksel konumu algılama hızını ve güvenilirliğini belirler.

  • Makara ile ekstrüder arasında, mümkün olduğunca ekstrüdere yakın: Filament koptuğunda ya da bittiğinde sensör sinyali ne kadar erken verirse, geri kalan filament o kadar kısa olur ve toolhead o kadar az "boşta" baskı yapar.
  • Bowden girişinden önce: Tüpün en başına monte edilen sensör, tüp içinde kalan filamentin tükenmesini önceden haber verir; tüp uzunsa bu mesafe önemlidir.
  • Çok renkli / çok makaralı sistemlerde (AMS ve benzerleri): Her kanalın kendi sensörü olur; sensör makaranın hemen çıkışında konumlanır, böylece hangi renk veya makaranın bittiği ayrı ayrı bilinir.

Sensörü sürekli titreyen bir noktaya (örneğin doğrudan toolhead üzerine, kabloların çektiği bir braket üstüne) monte etmekten kaçının; sarsıntı mekanik switch tipinde yanlış tetiklemeye yol açar.

Bağlantı Şeması

Runout sensörü genellikle 3 pinli gelir: VCC (5V), GND, Signal. Anakartınızda boş bir endstop pini kullanılır.

YazıcıÖnerilen Pin
Ender 3 V2 (8-bit)E0 endstop pini
SKR Mini E3 V2/V3PC15 (filament runout pini hazır)
Bambu LabDahili (kullanıcı eklemesine gerek yok)
BTT OctopusDIAG pinleri ya da PG12

Kabloyu mutlaka shielded (ekranlı) seçin; uzun kablolar elektriksel parazit alabilir ve yanlış tetikleme yapar.

Marlin'de Aktivasyon

Configuration.h:

#define FILAMENT_RUNOUT_SENSOR
#define FIL_RUNOUT_ENABLED_DEFAULT true
#define NUM_RUNOUT_SENSORS   1
#define FIL_RUNOUT_STATE     LOW    // mekanik switch için NC
#define FIL_RUNOUT_PULLUP
#define FILAMENT_RUNOUT_SCRIPT "M600"   // change filament prosedürü

Configuration_adv.h:

#define ADVANCED_PAUSE_FEATURE
#define PAUSE_PARK_RETRACT_LENGTH 5    // duraklayınca geri çek (mm)
#define FILAMENT_CHANGE_UNLOAD_LENGTH 50
#define FILAMENT_CHANGE_LOAD_LENGTH   50

Yeniden derleyip flash yükleyin.

Klipper'da [filament_switch_sensor]

printer.cfg:

[filament_switch_sensor runout_sensor]
pause_on_runout: True
runout_gcode:
    M117 Filament bitti — değiştir
    PAUSE
insert_gcode:
    M117 Filament algılandı — devam ediliyor
    RESUME
event_delay: 3.0
pause_delay: 0.5
switch_pin: ^PC15        # board pini

Optik (motion) sensör için [filament_motion_sensor] bloğu kullanılır:

[filament_motion_sensor encoder_sensor]
detection_length: 7.0
extruder: extruder
switch_pin: ^PC15

detection_length 5-10 mm aralığında olmalı; çok düşük değer false-trigger yapar.

Test Prosedürü

  1. Test baskısı başlatın.
  2. 5-10 dakika sonra filamenti elle çekip sensörden çıkarın.
  3. Yazıcı 1-3 saniye içinde duraklamalı, toolhead parking pozisyonuna gitmeli.
  4. Filamenti yeniden takın → Resume → toolhead baskıya kaldığı yerden devam.
  5. Aynısını filament tıkanması simulasyonu için yapın (sensörü tutarak filamentin hareketini engelleyin) — sadece motion sensor ile çalışır.

Duraklama Sırasında Ne Olur

Runout tetiklendiğinde firmware'in izlediği sıra önemlidir, çünkü yanlış sırada müdahale baskıyı bozabilir:

  1. Ekstrüzyon anında durur, toolhead park pozisyonuna geri çekilir (retraction + Z-hop).
  2. Nozzle sıcaklığı korunur; bu aşamada ısıtmayı kapatmayın, aksi halde filament hotend içinde donar ve tıkanma oluşur.
  3. Eski filamenti çıkarın, yeni filamenti nozzle'dan erimiş filament görülene kadar elle ya da Load Filament menüsüyle besleyin.
  4. Resume'dan önce purge (birkaç mm fazladan ekstrüzyon) yaparak renk veya malzeme geçiş artığını temizleyin.
  5. Toolhead baskıya geri döner; ilk katmanlarda hafif bir çizgi ya da renk geçişi normaldir, sonraki katmanlarda kaybolur.

Bu sürede en sık yapılan hata, nozzle soğumaya bırakılırken filamentin değiştirilmemesidir; bekleme süresi uzarsa bazı firmware'ler nozzle sıcaklığını otomatik düşürür, bu da yeniden ısıtma ve baskı yüzeyinde ek bir iz anlamına gelir.

Sorun Giderme

  • Sensör sürekli "filament yok" sinyali: FIL_RUNOUT_STATE ters tanımlı; HIGH ile LOW arası değiştirin. Klipper'da ! ya da ^ (pull-up/pull-down) prefix'lerini değiştirin.
  • Yanlış zamanda duraklatma: event_delay ve pause_delay değerlerini artırın.
  • Sensör mekanik takılıyor: Lever üzerine bir damla yağ.
  • Çok kanallı sistemde sensör yanlış makarayı/rengi gösteriyor: Sensör yuvasında kir ya da aşınma birikmiş olabilir; yuvayı temizleyin ve filamentin düzgün temas ettiğinden emin olun.
  • Sensör sinyali geliyor ama firmware tetiklemiyor: Konfigürasyondaki pin tanımı fiziksel pinle eşleşmiyor olabilir; Configuration.h veya printer.cfg'deki pin adını anakart şemasıyla karşılaştırın.

Sensör montajı basit görünse de pin eşleşmesi, pull-up/pull-down yönü ve firmware script'i birbirine bağlıdır; biri hatalı olduğunda belirti genelde "sensör çalışmıyor" gibi görünür ama kök neden konfigürasyondadır. Birden fazla denemeden sonra hâlâ tutarsız tetikleme alıyorsanız kurulumu yerinde kontrol ettirmek zaman kaybını önler.

İstanbul'da Sensör Kurulum Servisi

Filament runout sensörü montajı, kablolama ve firmware konfigurasyonu küçük ama hassas bir iştir. İstanbul 3D yazıcı servisi olarak yerinde sensör kurulumu, Marlin/Klipper konfigurasyonu ve test hizmeti sunuyoruz.


Profesyonel Destek Alın

Kaynaklar

EG

Emin Gökçe

Yazar

3D Yazıcı Teknik Uzmanı · 8+ yıl deneyim

İstanbul merkezli profesyonel 3D yazıcı servis teknisyeni. Bambu Lab, Creality, Anycubic ve Elegoo başta olmak üzere FDM sistemlerde arıza tespiti, Klipper kurulumu ve rutin bakım hizmetleri veriyor.

Deneyim ve çalışma yöntemi

Sıkça Sorulan Sorular

Mekanik sensör mü optik sensör mü almalıyım?

Mekanik mikro anahtarlı sensör ucuzdur ve filamentin bitmesini güvenilir şekilde algılar, ancak filament tıkanıp koptuğu hâlde yerinde duruyorsa bunu göremez. Optik hareket sensörü daha pahalıdır ve filament hareket etmediği anda sinyal ürettiği için hem bitmeyi hem tıkanmayı yakalar. Uzun ve gözetimsiz baskılar yapıyorsanız hareket sensörü farkı hak eder.

Runout sensörü baskıyı nasıl durduruyor?

Sensör sinyal gönderdiğinde firmware baskıyı duraklatır, toolhead'i park pozisyonuna çeker ve filament değişimi bildirimi verir. Filament yenilendikten sonra Resume komutuyla baskı kaldığı yerden devam eder. Marlin'de bu davranış FILAMENT_RUNOUT_SENSOR ve ADVANCED_PAUSE_FEATURE ayarlarıyla, Klipper'da filament_switch_sensor bloğundaki runout_gcode ve insert_gcode satırlarıyla tanımlanır.

Sensör sürekli filament yok diyor, nasıl düzeltirim?

İlk kontrol edilecek şey sinyal seviyesinin ters tanımlanıp tanımlanmadığıdır. Marlin'de FIL_RUNOUT_STATE değerini LOW ile HIGH arasında değiştirin. Klipper'da switch_pin satırındaki pull-up işaretini kaldırıp veya ters çevirme işaretini ekleyip deneyin. Yanlış zamanda duraklama yaşıyorsanız event_delay ve pause_delay değerlerini artırın; sensör mekanik takılıyorsa kola bir damla yağ yeterlidir.

Sorununuz devam mı ediyor?

Profesyonel yerinde servis desteği alın.

Arnavutköy 3D Yazıcı Servisi sayfasından bölgenizdeki yerinde servisi inceleyebilir, tüm hizmet bölgelerimize göz atabilirsiniz.

İlgili Yazılar