Ghosting / Ringing Nedir?
Ringing (ya da ghosting), 3D baskıda köşelerden sonra duvar yüzeylerinde tekrarlayan gölge benzeri dalgalardır. Sebebi mekanik rezonanstır: Hareketli kütle (toolhead ya da bed) ani hız değişimine "yaylanarak" tepki verir. Kayış esnekliği, çerçeve titreşimi ve motor torku bu yaylanmayı tetikler.
Klipper'ın sunduğu input shaper algoritması, motor adımlarını matematik olarak filtreleyip rezonans frekansındaki uyarımı bastırır. Sonuç: aynı baskı hızında çok daha temiz duvarlar.
Input Shaper Mantığı
Bir kütle-yay sistemi, belirli bir doğal frekansta (örn. 45 Hz X ekseninde) maksimum titreşim üretir. Input shaper, motor komutunu bu frekansı tam tersi fazda iptal edecek şekilde çift adıma böler. Sonuçta yüksek ivme korunsa bile titreşim minimuma iner.
Klipper'ın desteklediği shaper türleri:
- mzv: Düşük titreşim, hafif kalite kaybı; en sık kullanılan.
- ei: Orta seviye, geniş bant rezonansta iyi.
- 2hump_ei: İki tepeli bant rezonansta (özellikle Bowden ekstrüder + ağır toolhead).
- 3hump_ei: Çok yumuşak ama düşük ivme; nadir kullanılır.
- zv / zvd: Eski algoritmalar, genelde tercih edilmez.
İvmeölçerli ve İvmeölçersiz Kalibrasyon Farkı
Input shaper kavramı Klipper'a özel değildir; Marlin 2.1'den itibaren de bir input shaping uygulaması vardır (M593 komutu). Ancak ikisinin kalibrasyon yöntemi tamamen farklıdır:
- Klipper (ivmeölçerli): ADXL345 toolhead'e ya da bed'e monte edilir,
SHAPER_CALIBRATEkomutu her eksende 5 Hz - 120 Hz bandını tarar ve rezonans tepe noktasını, en uygun shaper türünü ve önerilenmax_acceldeğerini otomatik hesaplar. Ölçüm sayısal verdir; yorum payı azdır. - Marlin (ivmeölçersiz / elle): Marlin'de yerleşik bir ivmeölçer desteği yoktur. Kalibrasyon, bir "ringing tower" (zıgzag desenli, artan hızda basılan bir kalibrasyon parçası) basıp duvarlardaki dalgalanmanın en az olduğu yüksekliği gözle seçmeye dayanır. Bu yükseklik bir formülle (yükseklik → katman sayısı → frekans aralığı) Hz değerine çevrilir ve
M593 X F...komutuna hesaplanan frekans elle yazılır. Sonuç, ölçüm hassasiyetinden çok gözlemcinin değerlendirmesine bağlıdır.
Pratik fark şu: Klipper'da aynı rezonansı ADXL345 ile dakikalar içinde tekrar tekrar doğrulayabilirsiniz; Marlin'de her deneme yeni bir baskı ve yeni bir gözle değerlendirme gerektirir, bu da ince ayarı zahmetli hâle getirir. Marlin kullanıcıları için kalibrasyon tower'ında yüksek hız (80-100 mm/s) ve yüksek ivme (≥1000 mm/s²) ayarlanması, frekans farkının duvarlarda daha görünür olmasını sağlar.
ADXL345 Bağlantısı
ADXL345, 3-eksen ivmeölçer sensördür. Toolhead'e (ya da bed'e) monte edilerek hareket sırasında titreşim verisi toplar.
- Raspberry Pi GPIO ya da yazıcı anakartına bağlanabilir.
- Pi 4'te SPI bağlantısı: SCLK→GPIO11, MISO→GPIO9, MOSI→GPIO10, CS→GPIO08, VCC→3.3V, GND→GND.
- Klipper'da
[adxl345]ve[resonance_tester]bloklarıprinter.cfg'ye eklenir.
[adxl345]
cs_pin: rpi:None
[resonance_tester]
accel_chip: adxl345
probe_points:
117, 117, 20Resonance Test Komutu
Mainsail/Fluidd terminalinden:
SHAPER_CALIBRATE AXIS=XX ekseninde sweep test çalışır (yaklaşık 5 dk). Tamamlandığında Klipper yalnız bir CSV dosyası ve konsola özet metin üretir; grafik otomatik oluşmaz. Aynısını Y için tekrarlayın:
SHAPER_CALIBRATE AXIS=YSonra:
SAVE_CONFIGile değerler printer.cfg'ye kaydedilir.
Grafik Analizi
Klipper sonuçta /tmp/calibration_data_x.csv üretir. Grafiği görmek için bu CSV'yi calibrate_shaper.py betiğiyle elle işlemeniz gerekir (örn. ~/klipper/scripts/calibrate_shaper.py /tmp/calibration_data_x.csv -o shaper_calibrate_x.png); bu adım otomatik çalışmaz. Grafiğe bakın:
- Ana tepe noktası: Ekseninizin doğal frekansı (örn. 42 Hz).
- Önerilen shaper (örn.
mzv @ 42.0Hz). - Önerilen max_accel: Bu frekansta titreşimi belli bir eşiğin altında tutan ivme limiti.
Shaper Tipi Seçimi
Genel öneriler:
- Bowden ekstrüder + Ender 3 benzeri kütle dağılımı: mzv
- Direct drive + ağır toolhead (Voron, Bambu klon): ei ya da 2hump_ei
- Yarı sert çerçeve + uzun X ekseni: 2hump_ei
Eğer baskı kalitesinde fark yoksa daha "agresif" shaper (mzv) tercih edin; ivme kaybı en az olur.
Pressure Advance ile Birlikte Kullanım
Input shaper sadece köşelerdeki titreşimi çözer; köşelerdeki blob (şişme) ve kayıp ekstrüzyon için pressure advance gerekir.
TUNING_TOWER COMMAND=SET_PRESSURE_ADVANCE PARAMETER=ADVANCE START=0 FACTOR=0.005ile bir kalibrasyon kulesi basın. Köşelerin temiz başladığı yüksekliğe karşılık gelen değeri printer.cfg'ye yazın:
[extruder]
pressure_advance: 0.045Ne Zaman Yeniden Kalibrasyon Gerekir
Rezonans frekansı yazıcının mekanik durumuna bağlıdır; dolayısıyla sabit değildir. Kayış gerginliği gevşediğinde, toolhead üzerine ağır bir parça (farklı ekstrüder, yeni fan) eklendiğinde ya da çerçeve vidaları zamanla boşaldığında doğal frekans kayar ve eski shaper değerleri artık optimum olmaktan çıkar. Büyük bir donanım değişikliği (ekstrüder değişimi, farklı hotend, çerçeve güçlendirmesi) yaptıktan sonra SHAPER_CALIBRATE'i tekrar çalıştırmak, eski değerlerle devam etmekten daha güvenlidir. Günlük kullanımda aylık ya da iki aylık aralıklarla kontrol etmek, sapmayı erken yakalamanın pratik bir yoludur.
Yaygın Sorunlar
- ADXL345 SPI hatası: Lehim noktalarını kontrol edin, kabloyu 30 cm'den kısa tutun.
- Grafikte aşırı yüksek tepe: Anakartınızın bağlı olduğu masanın titreşimi karışıyor olabilir; yazıcıyı sağlam zemine alın.
- Ölçüm sonrası baskı hala dalgalı: Çerçeveyi sıkın, vidaları kontrol edin; mekanik problem input shaper ile gizlenemez.
İstanbul Klipper & Input Shaper Servisi
ADXL345 montajı, resonance test ve input shaper kalibrasyonu deneyim gerektirir. İstanbul 3D yazıcı servisi olarak yerinde Klipper konfigurasyonu, input shaper ve pressure advance kalibrasyonu hizmeti sunuyoruz.
Profesyonel Destek Alın
Kaynaklar
- Measuring Resonances (Klipper) — ADXL345 bağlantısı, SHAPER_CALIBRATE ve SAVE_CONFIG adımları
- M593: ZV Input Shaping (Marlin) — Marlin'de input shaping frekansının M593 ile girilmesi



