Yazıcınız ona verilen talimatı sorgulamaz; hatalı bir değeri de aynı sadakatle işler. Slicer ayarları da tam olarak bu talimattır. Sıcaklık, akış, hız ve geri çekme değerleri yalnız baskının nasıl göründüğünü belirlemez, hotend'in, ekstrüderin, tablanın ve motorların ne kadar dayanacağını da belirler. Yanlış bir ayar bazen parçayı bozar, bazen de makineyi sessizce yıpratır.
Bu yazı ayarların neden önemli olduğunu ve yanlış ayarın donanıma ne yaptığını anlatıyor. Ayarları baskıdan önce adım adım gözden geçirmek isterseniz slicer kontrol listesi yazısına, genel arıza sıralaması için 3D yazıcı bozuldu, ne yapmalı yazısına bakın.
Yanlış ayar donanımı gerçekten yıpratır
Slicer'da yazdığınız her değer bir parçaya yük olarak biner. Değer o parçanın sınırını aştığında sonuç yalnız kötü bir baskı olmaz, parça da aşınır.
Sıcaklık. Birçok yazıcıda PTFE astarlı hotend bulunur. Bu tipte teflon tüp sıcak bölgenin içine kadar iner. Profildeki sıcaklık bu tüpün dayanabileceği sınırın üstünde kalırsa tüp zamanla bozulur, iç çapı daralır ve tıkanma başlar. Sitedeki kural emniyet payı bırakılmış bir tavandır: PTFE astarlı hotend'iniz varsa ya da tipini bilmiyorsanız 240 °C'yi aşmayın. PTFE astarlı ile all-metal hotend arasındaki farkı hotend değişimi yazısında anlattık.
Z offset. Bu değer nozzle ile tabla arasındaki ilk mesafeyi belirler. Çok düşük ayarlanırsa nozzle tablaya sürtünür, PEI ya da cam yüzeyi kazır ve kalıcı iz bırakır. Filament çıkacak yer bulamadığı için ekstrüder de tıklamaya başlar. Tabla çiziliyorsa ya da ilk katman şeffaf ve ince çıkıyorsa durun. Doğru ayarın yolunu Z offset kalibrasyonu yazısında bulabilirsiniz.
Akış ve hız. Her hotend birim zamanda ancak belirli miktarda filament eritebilir. Akışı ya da hızı bu sınırın üstüne çıkardığınızda filament yeterince erimez. Ekstrüder dişlisi itemediği filamenti öğütür, oluşan toz dişlinin arasına dolar ve tutuşu daha da zayıflatır. Biriken toz temizlikle giderilir, ama olay tekrarladıkça tıkanmayı besler. Ekstrüderden tık sesi geliyorsa akışı artırmayın, önce tıkanıklığa bakın. Ayrıntılar ekstrüder tıkanıklığı yazısında.
Geri çekme. Geri çekme (retraction), ipliklenmeyi önlemek için filamenti hareket aralarında geri çeker. Fazla geri çekme yumuşamış filamenti hotend'in soğuk bölgesine taşır. Orada katılaşan malzeme heat creep (ısı sürünmesi) yaratır ve aynı yerde tekrarlayan tıkanmalara yol açar. Uzun tüplü Bowden sistemlerde bu risk daha belirgindir.
Hız ve ivme. Motorlardan karşılayamayacakları kadar hızlı hareket istendiğinde adım kaçırırlar; uzun baskıda ısınan bir sürücü de aynı sonucu doğurur. Sonuç baskının ortasında katmanların yana kaymasıdır. Bu durum mekanik parçaları zorlar ve gevşek bir kayışın etkisini büyütür. Belirtileri katman kayması ve kayış gerginliği yazılarında ele aldık.
Aşındırıcı filament. Karbon ya da cam elyaf katkılı filament pirinç nozzle'ı hızla aşındırır. Delik genişleyince akış bozulur ve bunu ayarla telafi etmeye çalışmak yalnız zaman kaybettirir. Çözüm ayar değil, sertleştirilmiş nozzle'dır. Belirtileri nozzle aşınması ve değişimi yazısında bulabilirsiniz.
Ayarla gizlenen arıza
Servise gelen makinelerde sık görülen bir tablo var: sorun ayarla geçmiş gibi görünür, ama aslında yalnız gizlenmiştir. Kullanıcı hızı düşürür ve gevşek kayışın yarattığı kayma azalır. Akışı artırır ve aşınmış nozzle'ın yarattığı düzensiz çizgiler bir süre düzelmiş görünür. Sıcaklığı yükseltir ve olduğundan yüksek okuyan bir termistörün yarattığı eksik erime kapanır. Her seferinde baskı biraz düzelir, donanım ise bozulmaya devam eder.
Bu yolun sonu genelde daha pahalı bir arızadır. Yükseltilen sıcaklık PTFE tüpü zorlar, artırılan akış ekstrüderi yorar, düşürülen hız işi uzatır. Asıl arızalı parça ise yerinde durur.
Ayırt etmek için şu ölçüt işe yarar: Ayar değişikliği belirtiyi yalnız azaltıyor ama yok etmiyorsa bu ayar değil, donanımdır. Katman kayması ve eksik akış gibi hıza bağlı belirtilerde ikinci bir ölçüt daha var: hızı yarıya indirdiğinizde sorun kalıyorsa sebep donanımdadır.
Ayar mı, donanım mı: kısa teşhis tablosu
| Belirti | Önce bu ayara bakın | Ayar düzeltince geçiyorsa | Geçmiyorsa ayırt edici işaret |
|---|---|---|---|
| Eksik akış, duvarda boşluk | Sıcaklık, akış, hız | Ayar sorunuydu | Yavaş baskıda da sürüyor, dişlide toz var: kısmi tıkanma (ekstrüder tıkanıklığı) |
| İpliklenme | Sıcaklık, geri çekme, seyahat hızı | Ayar sorunuydu | Hiçbir değer düzeltmiyor, baskıda çıtırtı ve pürüzlü yüzey var: nemli filament (stringing çözümü) |
| Katman kayması | Hız, ivme | Ayar sorunuydu | Yavaşta da oluyor, kafa elle itilince takılıyor: kayış, kasnak ya da sürücü |
| İlk katman tutmuyor | İlk katman yüksekliği, hızı, sıcaklığı | Ayar sorunuydu | Tablanın bir köşesinde var, diğerinde yok: eğik ya da kirli yüzey (tabla yapışma sorunu) |
| Çıkıntılar çöküyor | Soğutma, hız | Ayar sorunuydu | Fan dönmüyor ya da takılıyor: fan arızası (part cooling fan) |
Profil disiplini
Ayarlar tek tek değil, profil olarak çalışır. Yazıcı profili ile filament profili birbirine uymalıdır. Başka bir hotend için hazırlanmış profil sizin makinenizde eksik akış verebilir. İnternette paylaşılan bir profili olduğu gibi kullanmak da aynı tuzağa düşürür, çünkü o profil başka bir donanım için yazılmıştır.
Slicer güncellemeleri ayrı bir dikkat ister. Güncelleme sizin dokunmadığınız varsayılan değerleri değiştirebilir; bazı sürümlerde özel profillerin kaybolduğu da bildirildi. Güncellemeden önce profillerinizi dışa aktarın.
Yeni bir filamente geçtiğinizde tahmin yerine test baskısı kullanın. Önce sıcaklık kulesi basın, ardından geri çekme testine geçin. Sıra önemlidir, çünkü geri çekme sonucu doğru sıcaklığa bağlıdır. Çoğu slicer'da bu testler için hazır kalibrasyon modeli bulunur.
Aynı yazıcıyı birden fazla kişi kullanıyorsa profil zamanla elden ele değişir ve son değişikliğin izi kaybolur. Bu durumun kaliteye etkisini prototip baskı kalitesi neden düşer yazısında anlattık.
Ayarı denediniz, sorun sürüyorsa
Doğru profille, test baskısıyla ve düşük hızla da geçmeyen bir belirti artık ayar sorunu değildir. Bu noktada değer değiştirmeye devam etmek arızayı yalnız derinleştirir.
Mecidiyeköy ve Nişantaşı çevresindeki ajans ve mimarlık ofislerinde yazıcılar çoğu zaman maket ve sunum işi basar, teslim tarihi de yakındır. Teslim tarihi yaklaşan bir maket işinde ayar denemesiyle vakit kaybetmek istemiyorsanız Şişli 3D yazıcı servisi sayfasından yerinde görüş alabilirsiniz.
Ayarları değiştirdiğiniz hâlde baskı sorunu geçmiyor mu?
Yazıcınızın modelini, kullandığınız filamenti ve hangi ayarları hangi sırayla değiştirdiğinizi yazın; ayarın mı donanımın mı devrede olduğunu bu bilgilerle ayırabiliriz.
