Kayışın Görevi
3D yazıcılarda step motorların hareketini X ve Y eksenine ileten parça kayıştır (belt). Endüstri standardı GT2 6mm kayıştır; pulley ile birlikte 2 mm pitch çalışır. Kayışın gerginliği:
- Step başına gerçekten alınan mesafeyi belirler.
- Backlash (boşluk) miktarını etkiler.
- Yüksek hız/ivmede titreşim ve atlama davranışını belirler.
Doğru gerginlik stop sound denilen tok bir ses verir. Çok gevşekse "boğuk", çok gerginse "tiz" duyulur.
Gevşek Kayış Belirtileri
1. Layer shift (katman kayması)
Yüksek hızda baskının ortasında bir noktadan itibaren tüm katmanlar belli bir yöne kaymış görünür. En sık X ekseninde olur.
2. Ghosting / ringing
Köşelerden sonra duvarlarda gölge gibi tekrarlayan dalgalar. Düşük gerginlik + yüksek ivme kombinasyonunun klasik göstergesi.
3. Boyut hatası
Aynı modeli iki kez basınca farklı boyutta çıkıyorsa kayış gevşek demektir; basınç altında esniyor.
4. Titreşim
Hızlı travel hareketlerinde belirgin titreşim ve "shake" hissedilir.
Aşırı Gergin Kayış Belirtileri
- Step motor "skip" yapıyor (atlama).
- Idler pulley rulmanı erken yıpranıyor.
- Motor mili çekme nedeniyle eğiliyor (uzun vadede).
- Motor sıcaklığı artıyor (aşırı gergin kayış sürtünmeyi ve dolayısıyla ısınmayı artırır; sürücü çipi kendi sıcaklığı ~143°C'yi geçerse otomatik kapanır — bu, motor gövdesinin dış sıcaklığı değil, çipin kendi ölçümüdür).
- Hareket sırasında metalik vızıltı sesi.
Doğru Gerginlik Nasıl Ölçülür?
1. Kağıt / kart testi (en pratik)
Kayışın orta noktasını işaret parmağınızla bastırın. ~5 mm'lik bir esneme normaldir; 10 mm üstü gevşek, 2 mm altı aşırı gergin.
2. Frekans testi (en hassas)
Mobil uygulama (Gates Carbon Drive Tension Tester, Spectroid) ile kayışı parmağınızla "tıklatıp" çıkan frekansı ölçün. GT2 6mm için ideal:
- 200-220mm uzunluk (Ender 3 X ekseni): 80-110 Hz
- 300mm üstü: 60-90 Hz
3. Görsel kontrol
Kayışta çatlak, aşınma, dişli kopması varsa direkt değiştirin. Kayışın iç yüzeyindeki dişler aşınmışsa motor adımını tam aktaramaz.
Marka Bazlı Ayar
Creality (Ender 3 / S1)
X ve Y ekseninde fabrikadan belt tensioner (gerginlik ayar tekerleği) gelir. Saat yönünde çevirerek sıkın. Tensioner yoksa motor mounting plate'i kaydırma yöntemi kullanılır.
Bambu Lab
P1S/X1C'de kayış değişimi ya da gerginlik ayarı için XY assembly'yi sökmek gerekir. Kayışlar kapalı çevrim (closed loop) olduğu için gerginlik mekanik olarak fabrikada ayarlanmıştır; ekran üzerinden Vibration Compensation çalıştırılır.
Prusa (MK4 / MK3S+)
MK3/S/+ ailesinde kayış gerginliği testi yazıcının kendi ekranından çalıştırılır, dilimleyiciden değil: Calibration → Selftest içindeki "Belt Status" adımı. PrusaSlicer'da böyle bir menü yoktur. Test sonunda ekranda "Loose / Normal / Tight" göstergesi çıkar. MK4'te ise bu ekran menüsü bulunmaz; gerginlik Prusa'nın Belt Tuner uygulamasıyla (mikrofonla frekans ölçümü) kontrol edilir.
Kayış Değişimi Ne Zaman?
- Dişler aşındıysa
- Kayışta çatlak/yırtık varsa
- 3+ yıl yoğun kullanım sonrası (PLA tozu sürtünmeyi artırır)
- Layer shift, gerginlik ayarına rağmen düzelmiyorsa
İstanbul'da Kayış Servisi
Kayış gerginliği, pulley hizalama ve kayış değişimi mekanik hassasiyet gerektirir. İstanbul 3D yazıcı servisi olarak yerinde GT2 kayış değişimi, frekans ölçümü ve input shaper kalibrasyonu (Klipper'da) hizmeti sunuyoruz.
Profesyonel Destek Alın
