Kısa cevap şu: PLA ve PETG basıyorsanız açık kasa yeterlidir, ABS, ASA, PC ve naylon gibi malzemeler için kapalı kasa gerekir. Ama kapalı kasa bedava bir iyileştirme değildir. Bir arızayı önlerken başka bir arızanın kapısını açar. Bu yazı size hangi kasanın daha iyi olduğunu değil, kasanızın yazıcıya hangi arızaları getirdiğini ve hangilerini önlediğini anlatıyor.
Malzeme seçiminin kendisi ayrı bir konu; hangi işte hangi filamentin kullanılacağını filament seçim rehberinde anlattık. Burada kasaya odaklanıyoruz.
Kasa ne yapar, ne yapmaz
Her filament, nozzle'dan çıktıktan sonra soğurken büzülür. Malzeme yumuşadığı sıcaklıktan oda sıcaklığına inerken ne kadar çok yol alırsa, katmanlar arasında o kadar çok iç gerilim birikir. Bu gerilim parçanın köşelerini tabladan kaldırır; buna çarpılma (warping) denir. ABS yaklaşık 100 °C civarında, PLA ise yaklaşık 60 °C civarında yumuşamaya başlar. ABS'nin oda sıcaklığına olan mesafesi çok daha büyüktür, bu yüzden çarpılmaya çok daha yatkındır.
Kasa bu farkı küçültür. Parçanın etrafındaki havayı ılık tutar, soğumayı yavaşlatır ve dışarıdan gelen hava akımını keser. Kasa malzemeyi değiştirmez, yalnız soğuma koşullarını değiştirir.
Burada önemli bir ayrım var. Pasif kasa ile ısıtmalı kabin aynı şey değildir. Pasif kasa yalnız bir kutudur; içi tablanın yaydığı ısıyla kendiliğinden ılır ve bu sıcaklığı hiçbir şey denetlemez. Aktif ısıtmalı kabinde ise ayrı bir ısıtıcı ve bir sensör vardır; makine kabin sıcaklığını hedefe göre tutar. Kapalı kasa denince çoğu kişi ikincisini düşünür, oysa pek çok kapalı kasa birincisidir.
Üç durum, üç arıza profili
| Durum | Getirdiği risk | Önlediği sorun |
|---|---|---|
| Açık kasa | Çarpılma, klima ve cereyanın yarattığı hava akımı, toz, sıcak parçaya temas | Isı sürünmesi, elektronik ısınması; bakım erişimi kolay |
| Fabrika kapalı kasa | Özellikle PLA'da, kabin çok ısınırsa PETG'de de tıkanma, sürücü ve motor soğutmasının zorlanması, filtre bakımı, panel sökme süresi | ABS ve ASA çarpılması, emisyonun odaya yayılması (kısmen), dokunma |
| Sonradan kabin eklenmiş açık yazıcı | Güç kaynağı ve anakart kabin içinde ısınır, kabin malzemesi yanıcı olabilir | ABS çarpılması (kısmen); en riskli durum budur |
Açık kasa. Burada arızaların çoğu ilk katmanda başlar. Odadaki hava akımı parçanın bir yüzünü daha hızlı soğutur, köşe kalkar. Belirtiler ve çözümler tabla yapışma sorunu yazısında. Kalkan bir köşeye nozzle çarparsa iş katman kaymasına dönebilir.
Fabrika kapalı kasa. Kabin ısınınca özellikle PLA, kabin çok ısınırsa PETG de hotend'in soğuk kalması gereken bölgede erken yumuşar ve heat creep (ısı sürünmesi) ile tıkanma başlar. Mekanizmanın ayrıntısı Bambu Lab HMS hata kodları yazısında. Sıcak kabin, motor sürücülerinin soğumasını da zorlar; sürücü ısınınca baskı yarıda kesilebilir, bunu baskı ortasında duruyor yazısında ele aldık. Servis tarafında ek bir kalem daha var: kapalı makinede parçalara ulaşmak için panel sökmek gerekir, bu da bakımı uzatır.
Sonradan kabin eklenmiş açık yazıcı. Açık bir yazıcı, elektroniği kutunun içinde kalacak biçimde tasarlanmamıştır. Kabini sonradan eklediğinizde güç kaynağı, anakart ve ekran da çoğu zaman o sıcak havanın içinde kalır. Bu durum aşağıda ayrıca ele aldığımız en riskli senaryodur.
Kapalı kasada PLA basmak
Bu konuda tek bir doğru yok, çünkü üretici tavsiyeleri modele bağlıdır. Bazı kapalı yazıcıların üreticisi PLA basarken kapıyı açık, üst kapağı çıkarılmış tutmayı önerir. Aktif kabin soğutması olan yeni makineler ise kapı kapalıyken PLA basabilir. Genelleme yapmayın, kendi makinenizin kılavuzuna bakın.
Ses için de benzer bir durum geçerli. Kasa sesi biraz azaltır, ama PLA basarken kapağı kapatmak ses sorununu ısı sorununa çevirebilir.
Açık kasada ABS basmak zorundaysanız
Elinizde yalnız açık bir yazıcı varsa ABS basmak imkânsız değildir, ama koşulları siz kurmalısınız.
- Odayı ılık tutun ve baskı boyunca sıcaklığın sabit kalmasına dikkat edin.
- Klimayı, vantilatörü ve açık pencereyi yazıcıdan uzak tutun; cereyanı kesin.
- Slicer'daki draft shield (rüzgâr kalkanı) özelliğini açın. Bu özellik parçanın çevresine ince bir duvar basar ve hava akımını keser.
- Brim (kenar şeridi) kullanın; parçanın tabana tutunduğu alanı genişletir.
Bu önlemlerle küçük parçalar çoğu zaman başarıyla çıkar. Büyük parçalarda ise çarpılma yine de görülebilir.
Sonradan kabin eklerken güvenlik
Üç durum içinde en çok dikkat isteyen budur. Açık bir yazıcıya kabin ekleyecekseniz şu maddeleri uygulayın:
- Kabin malzemesi yanıcı olmasın. Isıya dayanıksız ve kolay tutuşan malzemelerden kaçının.
- Kabine ısıtıcı ya da ampul koymayın. Pasif kabini ek bir ısı kaynağıyla ısıtmaya çalışmayın.
- Güç kaynağı ve ekran mümkünse kabin dışında kalsın. Elektronik, sıcak havanın dışında daha uzun ömürlü çalışır.
- Kabinin yakınına bir duman dedektörü yerleştirin.
- Firmware'in termal korumasını kapatmayın. Bu koruma, ısıtıcı kontrolden çıktığında baskıyı durdurur. Ayrıntısı ısıtma hataları yazısında.
- Kasa yangını önlemez. Kasa yalnız sıcaklığı içeride tutar; yazıcıyı gözetimsiz bırakma alışkanlığınızı değiştirmez.
Duman, filtre ve havalandırma
Her FDM baskı havaya ince partikül ve uçucu organik bileşik salar. ABS ve ASA bu konuda PLA'ya göre belirgin biçimde daha fazla salım yapar. Kasa bu salımı içeride tutar, ama yok etmez.
Filtrenin tipi önemlidir. HEPA filtre partikülleri tutar, gazları tutmaz. Aktif karbon filtre gazları tutar, partikülde etkili değildir ve zamanla doyar; doyan karbon artık iş görmez, değiştirilmesi gerekir. Bu yüzden filtreli bir kasa bile oda havalandırmasının yerini tutmaz.
Baskı bitince kapağı hemen açmayın. İçerideki havanın bir süre filtreden geçmesine izin verin, sonra açın. Sınıf gibi kalabalık ortamlarda bu konu daha da önem kazanır; okul ortamının kendine özgü sorunlarını okulda 3D yazıcı neden sık arızalanır yazısında ele aldık.
Kasa tipi kadar ortam da önemli
Kasa kararı tek başına bir arıza profilini belirlemez; yazıcının durduğu ortam da en az onun kadar belirleyicidir. Şile gibi kıyı nemine açık ve kışın uzun süre boş kalan evlerde kasa tipi kadar saklama koşulları da önemlidir; yerinde görüş için Şile 3D yazıcı servisi sayfasına bakabilirsiniz.
Kasanız yazıcınıza hangi arızayı getiriyor, emin değil misiniz?
Yazıcınızın kasa tipini, bastığınız filamenti ve gördüğünüz belirtiyi yazın; sonradan kabin eklediyseniz güç kaynağının nerede durduğunu da belirtin.
